25 de novembro, Día Internacional de Loita contra a Violencia de Xénero

Este día vense celebrando oficialmente desde o ano 1999. A data foi elixida en homenaxe ás hermanas Mirabal, asesinadas o 25 de novembro de 1960 na República Dominicana.
Na páxina Educación en valores hai enlazadas un montón de actividades para concienciar ao alumnado neste tema. Entre elas estiven fixándome nas webquest, lembrando que un dos obxectivos cando abrín o blog era a súa clasificación e difusión.

• 25 de novembro, Día Internacional contra a Violencia cara a Muller, de Ana Hermoso Rodríguez e Fernándo García Páez, do CEIP San Walabonso de Huelva, revisada no ano 2006.
  Destinada ao alumnado do 3º ciclo de educación primaria. En grupos de dous, neno e nena, hai que buscar información sobre as irmás Mirabal e o dereito da muller a unha vida sen violencia. Poden verse as presentacións feitas na clase.
• A violencia de xénero, de Víctor García e Ana Mª del Bosh. Para 3º e 4º de ESO.
  Como tarefas hai que realizar a simulación dun xuizo, obrigando ao alumnado a documentarse sobre o papel que ten que representra: agresor, víctima, familiares, xuiz... Tamén hai que contestar a unha serie de preguntas.
  É unha pena a gran cantidade de publicidade que aparece nesta webquest. Entre anuncios e ventás emerxentes ocupan a metade da pantalla. En Educación en valores teñen o texto da webquest sen esta publicidade.
  
• Violencia de xénero, de Juana G. Linares e Juán Lafuente Vázquez. Para secundaria e bacharelato.
  Sitúa ao alumnado como integrantes dunha Mesa de Expertos contra a Violencia de Xénero, que ten que facer propostas de mellora partindo dun estudio estatístico da situación, a busca da lexislación vixente e a análise das opcións da muller maltratada.

Tamén hai unidades didácticas para primaria, secundaria e educación para persoas adultas, talleres, actividades con audio e vídeo, cuestionarios... En fin, que non quede a mensaxe sen difundir por falta de actividades.

WebQuest sobre igualdade

Amar na diversidade, vivir na igualdade. WebQuest creada por Marcelino Veiguela Fuentes e Esther Mato Méndez do IES Chapela de Redondela que acadou o primeiro premio ás webquest sobre educación afectivo-sexual (Resolución conxunta da Dirección Xeral de Ordenación e Innovación Educativa da Consellería de Educación e da Dirección Xeral de Saúde Pública da Consellería de Sanidade. 31 de mayo de 2007).
Nela faise unha análise da linguaxe sexista nos refráns e letras de cancións centrándose na transmisión de estereotipos e a persecución da homosexualidade e exclusión social de determinadas persoas.

Crea unha campaña. Nesta webquest trátasede concienciar ao alumnado sobre a violencia de xénero e, ao mesmo tempo, coñecer algunhas claves da lenguaxe publicitaria. Ten cinco actividades destinadas a crear unha campaña publicitaria co seu slogan, imaxes e un vídeo cunha banda sonora e voz. Para deseñar a webquest e colocala en internet utilízase WordPress, ferramenta de xestión de blogs.
Está creada como traballo para o e seminario para Diversificación Curricular e PIEE do Berritzegune de Getxo (Bizkaia) polas profesoras Mari Paz Balagué, Adela Fernández e Marta Pelayo e o profesor Patxi García.

8 de marzo: día da muller. Creada por Valle Rodríguez Félix para o alumnado do terceiro ciclo de Educación Primaria, dentro dunha unidade didáctica realizada con motivo do Día Internacional da Muller. Estúdianse as diferenzas entre homes e mulleres nos ámbitos lexislativo, laboral, educativo e periodístico. A clase divídese en catro grupos que se encargan de preparar cada un destes ámbitos e despois expoñen na aula as conclusións a que chegaron.

Dereitos humanos. Preparada por Axial dentro de unha unidade didáctica sobre os dereitos humanos. A principal fonte de información que hai que manexar é o vídeo, en particular os de Human Rights. Tras a visualización dos vídeos o alumnado sacará conclusións sobre as consecuencias positivas que nos aporta o seu complimento. Un dos grupos dedícase aos dereitos da muller.

Rosa Caramelo. Webquest para educación infantil e primeiro ciclo de primaria creada por Rocío Cabanillas. A partir dun conto propón unha serie de actividades que conclúen nun mural colectivo de xoguetes non sexistas e un libro de xogos para a coeducación.
O deseño está moi coidado, con arquivos de son que axudan ao alumnado e indicacións para o profesorado.

WebQuest Sociales

Saltando de páxina en páxina nunha tarde de aburrimento atopei este blog, . Os únicos datos que teño do seu autor é que se chama Juan de Jesús e traballa no Centro Montessori de Educación Personalizada de Santo Domingo.
No blog podemos atopar:

• Unha colección de webquest preparadas durante o curso 2008/09. O deseño está moi coidado, aínda que a carga é un pouco lenta. Non analicei o contido con calma, pero parece que traballa moito con mapas históricos e álbumes de imaxes.
• Encrucillados de historia, algúns preparados polo autor da páxina e outros atopados en internet.
• Mapas conceptuais
• Presentacións feitas polos seus alumos e alumnas.
• Os 14 libros da serie Historia Universal de Isaac Asimov en formato PDF.

Juan de Jesús tamén é autor dunha páxina web dedicada a temas de liderazgo e crecimento persoal e un aula virtual en Moodle para os seus cursos, pero non puden entrar en ningún por que non admite o acceso a convidados.

Webquest (I)

Facía tempo que non revisaba as webquest que vou gardando nos meus favoritos. Estas son as últimas que clasifiquei:

• Viaxe a Roma - Creada por Fernando Sanz Barbadillo, do IES La Arboleda para que o seu alumnado de Bacharelato preparasen unha viaxe que fixeron en xuño deste ano. Trabállanse contidos de arte, xeografía, historia e física. Entre os materiais que deben preparar está unha guía de viaxe e un periódico virtual. É moi ambiciosa e tivo que supoñer un gran traballo tanto para o profesorado como para o alumnado implicado, que a realizou fora das horas de clase durante un trimestre. Ven acompañada dunha guía didáctica.
• Historias da Idade Media - Preparada por Josefa Fernández Rodríguez para o alumnado do Terceiro Ciclo de Educación Primaria. O producto desta webquest é un conto ambientado na Idade Media, no que deben describirse os lugares nos que transcurre a acción es os personaxes: como van vestidos, a súa forma de vida... Nas primeiras actividades trátase de buscar información sobre a época, que despois aproveitarase na redacción do conto. Conta cunha "Guía do profesor" na que a autora explica os obxectivos, temporalización agrupamentos, intervención do profesorado...
• Arte románica - De Mª Auxiliadora de la Torre para alumnado da ESO. Trátase de preparar uns murais sobre a arquitectura, escultura e pintura románicas que sirvan preparar os decorados dunha película ambientada na Idade Media.
• Os cántabros - Ainda que trata dun tema que en Galicia non traballamos, póñoa como exemplo de webquest cun deseño atractivo para alumnado de Infantil e Primeiro Ciclo de Primaria. Os textos veñen acompañados de arquivos de son e animacións en flash. O autor é Oscar Barquin.

WebQuest para xeografía

Sigo buscando webquest para unir ao banco de recursos. Hoxe tocoulle o turno ao buscador da Berritzeguneak de Vitoria-Gasteiz. Aquí pódense buscar webquest e cazas do tesouro por área, nivel, idioma e data de incorporación ao buscador. Teñen moitos recursos clasificados nos anos 2004 e 2005, pero despois parece que tiveron un parón. Este ano retomaron o traballo no buscador e están clasificando máis webquest.

Algunhas das que me gustaron son:

• O Camiño Real: Regreso ao Futuro. Estudo da ruta que seguíu o explorador Juan de Oñate polos territorios de México, Texas e Novo México. Gústame a idea de comparar a ruta orixinal coa que se pode facer na actualidade. Antes de usala é necesario actualizar os enlaces: a webquest xa á moi vella (1997) e case todos os vínculos que probei non funcionan.


• O turismo rural. WQ de Ecobachillerato, no que se estudia a oferta de turismo rural. Está pensada para a economía do bacharelato, pero tamén é útil no estudo da xeografía porque tamén se buscan as características das zonas onde se asentas as casas de turismo rural. Na webquest propón o estudo do turismo na zona de Aragón, pero é fácilmente trasladable a Galicia.


• A gastronomía das nosas rexións. WQ para o ciclo superior de restauración no que se propón o estudo da gastronomía das distintas comunidades autónomas. Para aplicalo á xeografía require bastante traballo de relación entre os menús propostos e as características da zona.Pero sobre todo é unha pena perder o traballo de degustación que propón na webquest.


• Peregrinos de Santiago. Estudo do Camiño de Santiago desde os puntos de vista histórico, turístico e cartográfico. É un traballo dun profesor brasileiro para o ensino do español.


• Unha fin de semana en Londres. Propón a organización da viaxe dunha familia para pasar un fin de semana en Londres, tendo en conta a busca de actividades segundo os gustos de cada un dos membros da familia e do presuposto dispoñible. Co mesmo tema das viaxes tamén temos outros a Mallorca, e A Alcarria.


• Web Tour Multicolor. Unha viaxe en favor da tolerancia e o respeto cara outras culturas. WQ para 2º de ESO na que se estudian outras culturas desde cinco puntos de vista: historia, economía, dereitos humáns, arte e actualidade

Ferramentas para crear cazas do tesouro e Webquest

Nunha sesión dun curso onde se falou de cazas de tesouro e de webquest o relator citou estas ferramentas para crear estas actividades.

Procesadores de texto

É a ferramenta máis sinxela que podemos empregar, a que estamos máis acostumados. Como a estrutura destas actividades é sempre a mesma podemos preparar un modelo no que solo cambiaríamos o contido. Para os enlaces temos dúas opcións:

• Pegar a URL. Se ao final pulsamos a barra espazadora ou a tecla Intro xa se crea automaticamente a ligazón.
• Escribir un pequeno texto descritivo da páxina, seleccionalo e crear o enlace co menú Insertar - Hipervínculo.

Para entregar a actividade ao alumnado podemos usar varios métodos:

• Entrega do arquivo, copiándoo no ordenador onde traballen ou enviándoo por email. Se o entregamos no formato do procesador de textos para abrir os enlaces teñen que pulsar a tecla Ctrl á vez que pulsan co rato no vínculo. Pódese facilitar esta tarefa gardándoa no formato HTML, (gardar como páxina web).
  O procesador de textos OpenOffice permite a gravación en PDF con Arquivo - Exportar a PDF. No arquivo creado funcionan os enlaces pulsando sobre eles. Usando servizos da web 2.0 que permitan subir textos, por exemplo Scribd, Calameo ou Issuu. Permiten subir textos dos formatos máis coñecidos e enlazalos ou incrustalos en blogs, wikis...
• Poñelas nun blog ou nunha wiki copiando e pegando o texto directamente.

Creación dunha páxina web

Necesitamos ter ferramentas de creación como NVU (gratuíta), Microsoft FrontPage ou Macromedia Dreamweaver. Na páxina de Isabel López podemos descargar modelos coa estrutura das webquest e nós só teríamos que engadir o contido.

E un pouco máis difícil manexar estes programas que o procesador de textos.

Xeradores en Internet

Hai varios xeradores para este tipo de actividades. Nalgúns, como en PHPWebquest, tamén podemos aloxar a actividade creada. Os xeradores que podemos atopar en castelán ou galego son:

• 1,2,3 a túa caza na rede –En galego. Para facer cazas do tesouro. Creado por Francisco Muñóz de la Peña e Alejandro Valero. Crea unha páxina HTML que temos que gravar no noso disco e despois subir a un servizo de aloxamento web. Tamén hai unha axuda sobre o seu manexo.
• Miniquest... en la red – Aloxado no servidor da Junta de Andalucía. O funcionamento é similar ao anterior.
• 1,2,3 a túa webquest – Tamén en galego. Similar aos dous anteriores, dos mesmos autores e con axuda dispoñible.
• PHPWebquest – Aquí poden facerse webquest, miniquest e cazas. Hai que solicitar unha conta para acceder ao servizo. A actividade queda aloxada no sitio. Hai unha copia do programa na páxina de contidos da Xunta, pero non consigo anotarme. Tamén se instalaba nas páxinas dos centros que solicitaban as webs dinámicas, aínda que hai case dous anos que non o fan.
• Zunal – Aínda que a páxina principal do sitio está en inglés, a ferramenta de creación pode usarse en castelán. Neste sitio tamén poden crearse portfolios.

Cazas do tesouro para "Educación para a cidadanía"

Con este artigo comezo unha serie na que comentarei algunhas webquest e cazas do tesouro que me chamen a atención.

¿Discriminación racial?
É unha caza para o Día Internacional da Loita contra a Discriminación Racial, que se celebra o 21 de marzo. Os autores son Ana Hermoso Rodríguez e Fernando García Páez, do CEIP San Walabonso de Niebla (Huelva). Propóñena para o 2º e 3º Ciclo de Educación Primaria, aínda que tamén podería desenvolverse na ESO aproveitando os recursos e cambiando algunha das preguntas.
Nesta webquest dáse a coñecer a Declaración Universal dos Dereitos Humanos á vez que se mostran algúns síntomas de intolerancia.

Shakira: unha vida en movemento
Facendo preguntas sobre a vida de Shakira leva á reflexión sobre o significado e o uso social do termo "inmigrante". Está dirixida ao alumnado de Secundaria, aínda que os autores tamén creen que se pode facer no terceiro Ciclo de Primaria, aínda que non o creen convinte se no grupo non se percibe admiración as figuras de cantantes, deportistas, etc. para non fomentar estas actitudes.
O deseño da web coas preguntas está moi cuidada, cuns formularios onde hai que ir contestando ás preguntas. Non me gusta que non deixe avanzar se non se acerta unha pregunta. Coa pregunta final preténdese abrir un debate sobre o termo "inmigrante", que sirva para a redacción dun artigo colectivo para a revista escolar.
A caza ten unha guía didáctica moi detallada.

Coeducación
Non ten o formato típico das cazas do tesouro (introducción, preguntas, a gran pregunta, conclusións). Mais ben é unha colección de preguntas sobre coeducación feita con Hot Potatoes. Acompañando a cada pregunta hai un enlace coa páxina na que buscar a resposta. A conclusión faise formando unha frase coas iniciales das respostas anteriores.
Está feita no IES Suel de Fuengirola, que ten unha páxina de coeducación moi interesante, con materiais para titorías, arquivos preparados por varios departamentos, unha colección de webquest e enlaces a organismos.

O cine, a tv e o video como recursos didácticos

Na seguinte web educativa de economía e sociedade econoaula.com podedes atopar razóns que xustifican a utilización do cine, o video e a televisión nas nosas aulas. Despois de abordar estes motivos analiza a forma en que se pode elaborar o comentario da película e aporta unha clasificación temática de films a utilizar en sociais. Tamén fai unha reseña de programas e canles de tv así como de videos a utilizar en economía.
Na filmoteca virtual da web Aula de cine hai enlaces a material de introducción (ficha técnico-artística, director, suxerencias de aplicación didáctica, puntos de interese,...) para medio centenar de películas. Tamén se atopan referencias a outros materiais didácticos elaborados por diverso profesorado e unha colección de enlaces a espazos web relacionados con este tema:

• Cine e educación
• Revistas de cine
• Historia do cine

No blog do Club de lectura da biblioteca do IES Moncho Valcarce Felices Pesadelos podemos atopar información para traballar a película "O nome da rosa.

As webquest fomentan a motivación do alumnado, o traballo en equipo e poñen en marcha actividades creativas e diferentes. Obrigan a utilidade de habilidades cognitivas de alto nivel (comprensión, análise, síntese e avaliación). O alumnado non debe limitarse á búsqueda de información. Debe usar e transformar esa información. Co material presentado neste formato pódese favorecer o aproveitamento didáctico do cine nas aulas. Poderíanse utilizar as seguintes WebQuest ou elaborar algunha nova para traballar aspectos didácticos da película:

• Viaje a la Edad Media
  
• Historia de Galicia